Wybory prezydenta Krakowa 2026: co kandydaci mówią o parkowaniu

Wybory prezydenta Krakowa 27 września: dlaczego parkowanie jest tematem kampanii

W niedzielę 27 września 2026 roku krakowianie wybiorą nowego prezydenta miasta. To wybory przedterminowe, a ich bezpośrednią przyczyną było majowe referendum. Mieszkańcy odwołali w nim prezydenta Aleksandra Miszalskiego, a wśród głównych powodów wymieniano niezadowolenie ze Strefy Czystego Transportu, drastyczny wzrost cen biletów komunikacji miejskiej, wydłużenie godzin płatnego parkowania oraz wprowadzenie opłat za parkowanie w niedziele. Ewentualna druga tura zaplanowana jest na 11 października 2026 roku. Kalendarz samego głosowania i zasady oddawania głosu opisaliśmy osobno we wpisie o wyborach prezydenta Krakowa 27 września i parkowaniu; ten tekst skupia się na programach kandydatów.

Trudno o temat, który w tej kampanii wracałby częściej niż samochód i miejsce dla niego. Dla mieszkańca centrum to pytanie o to, czy zaparkuje pod domem. Dla mieszkańca obrzeży o to, czy dojedzie do pracy bez płacenia dwa razy. Dla przedsiębiorcy o to, czy klient w ogóle podjedzie pod lokal. Poniżej zestawiamy deklaracje kandydatów z obecnie obowiązującym stanem prawnym, bo to właśnie ta różnica decyduje, które obietnice da się zrealizować szybko, a które wymagają uchwały rady miasta albo zmiany ustawy.

To zestawienie ma charakter informacyjny. Nie jest materiałem wyborczym ani rekomendacją głosowania na któregokolwiek z kandydatów.

Kto startuje w wyborach prezydenta Krakowa

Na początku września do Miejskiej Komisji Wyborczej zgłoszono dwanaście kandydatur, z czego cztery były już wtedy zarejestrowane, a osiem pozostawało w weryfikacji. Ten sam materiał przypomina kalendarz: obwieszczenie z pełną listą kandydatów miało zostać opublikowane do 14 września, a samo głosowanie odbywa się 27 września. Do lokalu trzeba zabrać dokument tożsamości i postawić znak X przy jednym nazwisku.

Ostatecznie zarejestrowano ośmioro kandydatów: Michała Drewnickiego (PiS), Łukasza Gibałę (Kraków dla Mieszkańców), Darię Gosek-Popiołek (Nowa Lewica), Jana Hoffmana (niezależny), Michała Klimka (Konfederacja Korony Polskiej), Aleksandrę Owcę (Partia Razem), Monikę Piątkowską (Koalicja Obywatelska i PSL) oraz Sławomira Pietrzyka (Socjaldemokracja Polska). Ten sam materiał podaje, że w referendum 24 maja 2026 roku przy frekwencji 29,99 proc. oddano 175 212 ważnych głosów, z czego 171 581 za odwołaniem prezydenta.

Punkt wyjścia: jak działa dziś strefa płatnego parkowania w Krakowie

Zanim przejdziemy do obietnic, warto uporządkować to, co obowiązuje w chwili wyborów. Każdy nowy prezydent zastanie ten sam stan prawny i od niego będzie musiał zacząć.

Stawki w podstrefach A, B i C

Krakowska strefa dzieli się na trzy podstrefy o różnych taryfach. Aktualne stawki i godziny poboru opłat publikuje Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Taryfa jest progresywna: pierwsza godzina jest najtańsza, druga i trzecia droższe, a od czwartej stawka wraca do poziomu pierwszej godziny.

Płatne niedziele w strefie płatnego parkowania: co dokładnie obowiązuje

To najczęściej mylony element całego systemu, a jednocześnie ten, wokół którego toczy się kampanijny spór. Opłatę pobiera się w podstrefie A od poniedziałku do niedzieli w godzinach 9:00 - 22:00, z wyjątkiem niedziel handlowych, a w podstrefach B i C od poniedziałku do soboty w tych samych godzinach. W praktyce oznacza to, że w podstrefach B i C postój w każdą niedzielę jest bezpłatny, a soboty są co do zasady płatne wszędzie. Szczegółowo rozpisaliśmy te zasady we wpisie o bezpłatnych niedzielach w podstrefie A.

W podstrefie A działają natomiast dwa niezależne zwolnienia niedzielne i trzeba je wymieniać razem, bo dotyczą zupełnie innych grup kierowców. Po pierwsze, w niedzielę handlową postój jest bezpłatny dla każdego kierowcy, bez wyjątku. Po drugie, w niedzielę niehandlową, czyli w większości niedziel w roku, opłata obowiązuje jak w zwykły dzień, ale posiadacze statusu Karty Krakowskiej nie wnoszą opłaty za postój w podstrefie A w niedziele, pod warunkiem wprowadzenia numeru rejestracyjnego pojazdu do swojego konta w systemie obsługującym program. Zwolnienie to obejmuje wszystkie niedziele, nie tylko handlowe, a krok po kroku opisaliśmy je we wpisie o bezpłatnym parkowaniu w niedzielę z Kartą Krakowską.

Zdanie w stylu "w niedziele płatne, chyba że ktoś ma Kartę Krakowską" jest więc niepełne: pomija niedziele handlowe, w które nie płaci nikt.

Dni, w których opłaty nie pobiera się w całej strefie

Opłaty nie pobiera się w dni wolne od pracy określone w art. 1 pkt 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Ta reguła ma pierwszeństwo przed przepisami o dniach tygodnia i obejmuje wszystkie podstrefy. Jeśli święto wypada w sobotę, postój i tak jest bezpłatny: tak było 15 sierpnia 2026 roku. Odwrotnie to nie działa, bo samo bycie niedzielą nie zwalnia z opłaty w całej strefie.

W 2026 roku dni bezpłatnych jest czternaście: 1 i 6 stycznia, 5 i 6 kwietnia, 1 i 3 maja, 24 maja, 4 czerwca, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada oraz 24, 25 i 26 grudnia.

Co kandydaci na prezydenta Krakowa mówią o parkowaniu

Najpełniejsze porównanie deklaracji przyniósł test wyborczy przygotowany przez LoveKraków.pl, w którym jedna z tez brzmiała wprost: "Opłaty w strefie płatnego parkowania powinny obowiązywać również w niedziele". Nie wszyscy kandydaci wzięli w nim udział, a część odpowiedziała tylko na wybrane pytania.

Ostatni wiersz wymaga wyjaśnienia. Michał Klimek, kandydat Konfederacji Korony Polskiej, jest jednym z ośmiorga zarejestrowanych kandydatów, ale nie znalazł się wśród uczestników testu wyborczego LoveKraków.pl, a na dzień publikacji tego tekstu nie dotarliśmy do jego publicznej wypowiedzi na temat strefy płatnego parkowania, parkingów podziemnych ani SCT. Brak osobnej sekcji poniżej wynika więc z braku materiału źródłowego, a nie z pominięcia kandydata. Jeśli takie deklaracje się pojawią, uzupełnimy zestawienie.

Michał Drewnicki: SCT do likwidacji, parkingi zamiast kar

Kandydat Prawa i Sprawiedliwości najmocniej postawił na krytykę Strefy Czystego Transportu. Zapowiedział, że jako prezydent złoży projekt uchwały o likwidacji SCT, o ile pozwolą na to badania jakości powietrza, przypominając, że w radzie miasta głosował przeciwko strefie. W tej samej rozmowie opisał swoje podejście do polityki transportowej: zamiast "karać, nakazywać i rozkazywać" trzeba "ludzi zachęcać do dobrych rzeczy poprzez inwestowanie, rozwiązania dla komunikacji miejskiej, budowę nowych parkingów". Obecną liczbę dziesięciu parkingów P+R ocenił jako "rzecz śmieszna i kompromitująca dla władz Krakowa, bo dziennie do miasta wjeżdża 250 tysięcy samochodów".

Monika Piątkowska: ostrożność i analizy przed zmianami

Kandydatka Koalicji Obywatelskiej i PSL w teście wyborczym LoveKraków.pl odniosła się do kwestii buspasów, wybierając odpowiedź "nie mam zdania" i uzasadniając: "Buspasy i uprzywilejowanie komunikacji zbiorowej są dobrym kierunkiem, ale każdą taką zmianę trzeba poprzedzić analizą ekspertów". W opublikowanej części testu nie znalazła się jej odpowiedź dotycząca parkingów podziemnych, a sama teza o parkingach podziemnych w tym zestawieniu nie wystąpiła.

Łukasz Gibała: spór o formę pytań

Łukasz Gibała opatrzył swoje odpowiedzi obszernym komentarzem, w którym skrytykował uproszczoną formę ankiety i podkreślił znaczenie finansowania oraz realnego wyboru dla mieszkańców zamiast doktrynalnego podejścia do ograniczeń dla samochodów. Dla porządku warto odnotować, do czego wraca w kolejnych kampaniach: w programie z kampanii z kwietnia 2024 roku zapowiadał dziesięć nowych parkingów P+R w ciągu pięciu lat, docelowo na pięć tysięcy samochodów, oraz zróżnicowanie stawek za parkowanie tak, "by mieszkańcy płacili mniej niż przyjezdni". To deklaracja sprzed dwóch lat, nie z bieżącej kampanii.

Daria Gosek-Popiołek: miejsca gwarantowane dla mieszkańców

W wywiadzie z lipca 2026 roku kandydatka Nowej Lewicy wskazała, że mieszkańcy centrum "nawet po opłaceniu abonamentu nie mają realnej możliwości zaparkowania w pobliżu domu", i zaproponowała zagwarantowanie części miejsc dla mieszkańców danej ulicy lub kwartału, wzorem miast Europy Zachodniej. W tym samym wywiadzie opowiedziała się za głęboką korektą SCT tak, by strefa pokrywała się z obszarem strefy płatnego parkowania, a także za powrotem biletu 20-minutowego.

Aleksandra Owca: obecny zakres płatnych niedziel wystarczy

Kandydatka Partii Razem jako jedyna odniosła się w teście wprost do tezy o niedzielach. Zaznaczyła odpowiedź "zgadzam się" i dodała: "Na chwilę obecną uważam, że rozszerzenie strefy na niedzielę w strefie A jest wystarczające". W kwestii SCT nie zgodziła się z utrzymaniem obecnego kształtu strefy: jej zdaniem "granice strefy czystego transportu powinny zostać dostosowane do komunikacji publicznej: przystanków kolejowych, pętli tramwajowych". Buspasy, jak stwierdziła, "zgodnie z przeznaczeniem, powinny służyć pasażerom komunikacji zbiorowej".

Jan Hoffman: godziny poboru opłat do cofnięcia

Inicjator referendum, a dziś niezależny kandydat, ocenił w czerwcowym wywiadzie, że strefa płatnego parkowania "nie jest dodatkowym podatkiem, tylko narzędziem" wymuszającym rotację pojazdów, ale wydłużenie godzin jej obowiązywania uznał za "nieuzasadnione", zwłaszcza na Starym Mieście, gdzie po godzinie 20 z zaparkowaniem, jego zdaniem, nie ma dużego problemu. Postulował też zmianę ustawową umożliwiającą rezerwowanie części miejsc dla mieszkańców, wzorem rozwiązań stosowanych w Austrii, we Włoszech czy we Francji.

Sławomir Pietrzyk: taniej dla posiadaczy Karty Krakowskiej

Kandydat Socjaldemokracji Polskiej stwierdził w lipcu, że osoby mieszkające w Krakowie i posiadające Kartę Krakowską "powinny mieć uprzywilejowaną pozycję, czyli płacić niższe stawki", przy czym samą strefę w centrum uznał za konieczną ze względu na ruch turystyczny. Proponował też parkingi P+R na obrzeżach, współpracę ze spółdzielniami mieszkaniowymi przy tworzeniu miejsc na osiedlach oraz obowiązek zapewniania miejsc parkingowych przez deweloperów. W teście wyborczym LoveKraków.pl nie został ujęty.

Parkingi podziemne w deklaracjach kandydatów: obietnica trudna do rozliczenia

Parkingi podziemne wracają w każdej krakowskiej kampanii i za każdym razem rozbijają się o ten sam mur: procedury, koszty i archeologię. Miejski serwis Krakowa opisuje dwupoziomowy parking pod placem Na Groblach, w bezpośrednim sąsiedztwie Wawelu i Starego Miasta, o pojemności 600 samochodów osobowych, z wjazdem od strony ul. Powiśle. Zaznaczamy, że jest to strona archiwalna, ostatnio aktualizowana w lutym 2012 roku: podane parametry dotyczą samego obiektu, który działa od kilkunastu lat i pod tym względem się nie zmienił, ale bieżących informacji o cenach czy godzinach otwarcia parkingu należy szukać u jego operatora. To wciąż najbardziej rozpoznawalna realizacja tego typu w ścisłym centrum.

Najostrożniej do tematu podszedł Jan Hoffman. Przyznał, że problem wymaga racjonalnego harmonogramu budowy parkingów, ale obietnice szybkiej budowy parkingów podziemnych uznał za "bardzo ryzykowne" ze względu na procedury administracyjne. To rzadka w kampanii deklaracja, która obniża oczekiwania, zamiast je podbijać.

Znacznie bliżej codzienności jest inne, już działające narzędzie. Program Budowy Parkingów Lokalnych prowadzony przez ZDMK pozwala organizacjom pozarządowym, spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym, przedsiębiorcom oraz osobom fizycznym wnioskować o budowę miejsc postojowych przy wkładzie własnym na poziomie 20 proc. wartości inwestycji. Wkład może mieć charakter finansowy albo rzeczowy, a projekt musi obejmować co najmniej cztery miejsca postojowe. Premiowane są projekty, które nie wymagają wycinki drzew i zapewniają publiczną dostępność miejsc. Uwaga na termin: wnioski w edycji na 2026 rok ZDMK przyjmował do 31 maja 2026 roku, więc w chwili publikacji tego tekstu nabór jest już zamknięty. Program ma jednak charakter cykliczny, dlatego terminy kolejnej edycji warto śledzić na stronie ZDMK.

Parkingi P+R: wspólny mianownik prawie wszystkich programów

Park and Ride to jedyny element polityki parkingowej, który pojawia się u kandydatów z bardzo różnych stron sceny politycznej: u Drewnickiego, Pietrzyka, Gosek-Popiołek i Gibały. Warto jednak wiedzieć, że dziś te parkingi nie działają według jednej zasady.

Zgodnie z cennikiem Zarządu Transportu Publicznego na parkingach w systemie zamkniętym, takich jak Czerwone Maki, Kurdwanów, Nowy Bieżanów, Mały Płaszów, Górka Narodowa, Krowodrza Górka i Pachońskiego, pobiera się bilet parkingowy P+R: jednoosobowy za 10 zł albo wieloosobowy za 25 zł, a z opłaty zwolnieni są kierowcy, którzy wjechali na podstawie ważnego biletu komunikacji miejskiej. Wykupiony bilet parkingowy jest jednocześnie biletem KMK. Inaczej działa P+R Swoszowice, gdzie nie ma szlabanu ani biletu P+R, a wymagany jest ważny bilet KMK. Jeszcze inaczej P+R Mydlniki Wapiennik i P+R Prądnik Czerwony, na których nie pobiera się żadnej opłaty parkingowej, a zasady postoju wyznacza oznakowanie.

Dlatego hasło "darmowe P+R" jest mylące. Bezpłatnie parkuje ten, kto ma ważny bilet komunikacji miejskiej; pozostali płacą.

Zmiany w SPP w Krakowie po wyborach: czego prezydent nie zrobi sam

To najważniejsze zastrzeżenie do wszystkich powyższych obietnic. Stawki, godziny poboru opłat, granice podstref i katalog zwolnień w strefie płatnego parkowania wynikają z uchwał Rady Miasta Krakowa, a nie z zarządzeń prezydenta. Ostatnia zmiana zasad, obowiązująca od 30 kwietnia 2026 roku, została wprowadzona uchwałą nr XLVII/1005/26 Rady Miasta Krakowa z 19 marca 2026 roku i objęła między innymi rozszerzenie katalogu dni bezpłatnych oraz wydłużenie czasu na wniesienie opłaty z 7 do 10 minut.

Prezydent może więc zgłosić projekt uchwały, ale o jej losie decyduje większość w radzie. Sam Michał Drewnicki mówił zresztą o SCT właśnie w tej konwencji: zapowiadał złożenie projektu uchwały, a nie samodzielną decyzję. Podobnie jest ze strefą płatnego parkowania. Jeśli układ sił w radzie miasta pozostanie bez zmian, żadna z zapowiedzi dotyczących niedziel, stawek czy granic podstref nie wejdzie w życie z dnia na dzień.

Osobna kwestia to SCT. Strefa Czystego Transportu funkcjonuje na podstawie ustawy o elektromobilności i obowiązku wynikającego ze stwierdzonych przekroczeń norm jakości powietrza, co oznacza, że nawet zdecydowana większość w radzie nie może jej znieść w dowolnym momencie. Drewnicki zastrzegł to sam, mówiąc o warunku, jakim są wyniki badań.

Co to oznacza dla kierowcy przed 27 września

Do dnia wyborów, a najprawdopodobniej także przez kolejne miesiące, obowiązują zasady opisane w pierwszej części tekstu. W praktyce oznacza to trzy rzeczy. Po pierwsze, w podstrefach B i C niedziele są bezpłatne, a soboty płatne. Po drugie, w podstrefie A niedziela handlowa jest bezpłatna dla wszystkich, a w pozostałe niedziele bez opłaty parkują posiadacze Karty Krakowskiej z wpisanym numerem rejestracyjnym. Po trzecie, w dni ustawowo wolne od pracy opłaty nie ma nigdzie, nawet gdy święto wypada w sobotę.

Sama niedziela wyborcza 27 września jest niedzielą, więc w podstrefach B i C postój będzie bezpłatny. W podstrefie A obowiązują natomiast opisane wyżej zasady niedzielne, zależne od tego, czy dana niedziela jest handlowa, oraz od posiadania aktywnego statusu Karty Krakowskiej. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny komunikat ZDMK i oznakowanie na miejscu, bo zasięg podstref bywa korygowany.

FAQ: wybory prezydenta Krakowa 2026 a parkowanie

Czy po wyborach zmienią się stawki w strefie płatnego parkowania w Krakowie?

Żaden kandydat nie może zmienić stawek samodzielnie. Wysokość opłat, godziny poboru i granice podstref określa Rada Miasta Krakowa w uchwale, a prezydent może jedynie zgłosić projekt zmian. Do czasu podjęcia nowej uchwały obowiązują stawki i godziny publikowane przez ZDMK.

Czy w niedziele trzeba płacić za parkowanie w Krakowie?

W podstrefach B i C nie. Opłatę pobiera się tam od poniedziałku do soboty. W podstrefie A niedziele handlowe są bezpłatne dla każdego kierowcy, a w pozostałe niedziele opłata obowiązuje, z wyjątkiem posiadaczy Karty Krakowskiej, którzy wprowadzili numer rejestracyjny pojazdu do swojego konta. Jeśli niedziela jest jednocześnie dniem ustawowo wolnym od pracy, opłaty nie ma dla nikogo.

Który kandydat chce zlikwidować Strefę Czystego Transportu?

Michał Drewnicki zapowiedział złożenie projektu uchwały o likwidacji SCT, jeśli pozwolą na to badania jakości powietrza. Inni kandydaci mówią raczej o korekcie: Daria Gosek-Popiołek chce, by granice SCT pokrywały się z obszarem strefy płatnego parkowania, a Aleksandra Owca opowiada się za dostosowaniem granic do sieci przystanków kolejowych i pętli tramwajowych.

Czy prezydent Krakowa może szybko zbudować parkingi podziemne w centrum?

Realnie nie. Jan Hoffman uznał obietnice szybkiej budowy parkingów podziemnych za "bardzo ryzykowne" ze względu na procedury administracyjne. Szybciej działa Program Budowy Parkingów Lokalnych ZDMK, w którym o nowe miejsca mogą wnioskować wspólnoty, spółdzielnie i przedsiębiorcy przy 20-procentowym wkładzie własnym. Nabór na 2026 rok zakończył się 31 maja 2026 roku, a program jest cykliczny, więc kolejnej edycji trzeba szukać w komunikatach ZDMK.

Czy parkowanie na parkingach P+R w Krakowie jest darmowe?

Nie bez zastrzeżeń. Na parkingach w systemie zamkniętym bilet P+R kosztuje 10 zł dla jednej osoby lub 25 zł dla grupy, a z opłaty zwolnieni są kierowcy, którzy wjechali na podstawie ważnego biletu komunikacji miejskiej. P+R Swoszowice działa bez szlabanu i wymaga ważnego biletu KMK, a na P+R Mydlniki Wapiennik i P+R Prądnik Czerwony nie pobiera się opłaty parkingowej.

Kiedy odbędzie się druga tura wyborów prezydenta Krakowa?

Ewentualna druga tura zaplanowana jest na 11 października 2026 roku, dwa tygodnie po pierwszym głosowaniu 27 września.